Boya Sözlüğü

BOYA EL KİTABI

AKMA

Dikey yüzeylerde meydana gelen akıntılar ve perde şeklindeki
sarkmalardır.
Nedenleri:
1.Tabanca meme çapının büyük olması
2.Yanlış boyama tekniği: Boya tabancasının yüzeye çok yakın
tutulması veya çok yavaş hareket ettirilmesi.
3.Aşırı kalınlıkta film oluşacak şekilde uygulama yapılması.
4.Katlar arasındaki bekleme sürelerinin yetersiz olması.
5.Düşük ortam sıcaklıklarında, parça boyamalarda yavaş cins
sertleştirici ve tinerlerin kullanılması.
Nasıl Önlenir?
Boya tabancası, uygulama tekniği ve kullanılan ürünler
arasında uyum olmalıdır. Kullanılacak sertleştirici ve
tinerlerin seçimi doğru olarak yapılmalıdır. Ortam sıcaklığının
düşük olduğu durumlarda iyi bir atomizasyon sağlamak için
küçük tabanca memesi ve hızlı tiner kullanılmalıdır.
Nasıl Tamir Edilir?
Kurumanın tamamlanmasından sonra akıntılar kazınmalı, P1000‐1200 ile zımpara yapılıp, Pasta ve
Polish uygulanarak yüzey düzeltilmelidir. Perde şeklindeki çelik akmalarda sorumlu bölge
zımparalanarak tekrar boyanmalıdır.

BOYANIN BATMASI

Son kat boyada yüzey bozukluğu olması, zımpara ve diğer
izlerin görülmesidir. Bu tür yüzey bozukluğu parlaklığın
düşük olmasına neden olur.
Nedenleri:
1.Astarın çok kalın uygulanması veya kuruma süresinin
kısa tutulması sonucunda son katın altında yaş bir zemin
kalması.
2.Dolgu macunu uygulamasının ardından ince bir macun
ile yoklama yapılmaması sonucunda uygulanan astar ve
son katın macun yüzeyi tarafından emilmesi.
3.Son katın yeterli kalınlıkta uygulanmaması.
4.Son katın çok kalın uygulanması halinde solventlerin
buharlaşması uzun süre alır, bu durum boyanın batmasına
neden olur.
Nasıl Önlenir?
Bu sorunun oluşmaması için astar ve boyalar üreticinin
önerdiği kalınlıklarda uygulanmalı, katlar arasında yeterli
buharlaşma süreleri verilmeli ve kuruma sürelerine
uyulmalıdır
Nasıl Tamir Edilir?
Kurumanın tamamen gerçekleşmesi için beklenmeli,
gerekirse kurutma fırında yapılmalıdır. Yüzey hafifçe
zımparalanıp tekrar boyanmalıdır.

ÇATLAMA

Son kat boya yüzeyinde değişik yönlerde ve boyutlarda
çatlakların oluşmasıdır.
Nedenleri:
Aşağıda belirtilen şekillerde uygulanan boyaların sıcaklık
değişmelerine maruz kalması sonucunda çatlamalar meydana
gelmektedir:
1.Boyamada kullanılan malzemelerin çok kalın katlar halinde
uygulanması.
2.Gözle görülemeyen küçük çatlaklar bulunan eski boyalı yüzey
üzerine tamir yapılması.
3.Sertlik ve elastikiyetleri birbirine uygun olmayan boya
malzemelerinin kullanılması (örneğin, sert polyester macun ve
astarların, Termoplastik Akrilik Boyalar üzerinde kullanılmaları
sonucunda, yüksek gerilmeler nedeniyle boyada çatlamalar
meydana gelir).
Nasıl Önlenir?
Birbirine uyum sağlayan malzemelerin önerilen
kalınlıklarda uygulanması gerekir.
Nasıl Tamir Edilir?
Çatlama olan katlar zımparalanıp, tekrar boyanmalıdır.

İZ YAPMA

Eski boyalı yüzeylerin kabarması sonucu oluşan
kenarların ve onarımda kullanılan macun ve
astarların son katta görünür hale gelmesidir.
Nedenleri:
1.Onarımda kullanılan macunun
zımparalanmasının yetersiz olması.
2.Zımpara işleminin dikkatsizce yapılması
sonucunda metal, eski boya ve macun yüzeyleri
arasında seviye farklılıklarının meydana gelmesi.
3.Kısmi astarlamadan sonra yeterli zımpara
yapılmaması
4.Astarın kalın olarak uygulanması ve kurumanın
yetersiz olması.
Nasıl Önlenir?
Tamir edilecek bölgenin çevresindeki eski boyalı
yüzeye ince zımpara yapılmalı, macun ve astar
uygulamaları ve kuruma süreleri için öneriler
dikkate alınmalıdır. Astarı yüzeyin belli bir
bölümüne değil, tamamına uygulamak daha iyi
bir sonuç verir. Yüzey seviye farklılıklarının
görülebilmesi için, ince zımparadan önce
yoklama boyası uygulaması önerilir.
Nasıl Tamir Edilir?
Onarılan bölgenin çevresinin belirgin hale
gelmesi durumunda hasarlı bölgenin
zımparalanıp,astar ve son kat uygulanarak tekrar boyanması gerekir.

KIRIŞMA

Üst katların, alt katlardan daha hızlı kuruması sonucunda
yüzeyde kırışık, dalgalı bir görüntü meydana gelir. Bu sorun
özellikle oksidasyon kuruması yapan sentetik ürünlerde
görünür.
Nedenleri:
1.Sentetik son katın çok kalın uygulanması.
2.Uygun olmayan kuruma şartları (çok yüksek ortam
sıcaklığı).
Nasıl Önlenir?
Ürünleri doğru film kalınlıklarında uygulamaya ve uygun
kurutma şartlarını oluşturmaya dikkat etmelidir.
Nasıl Tamir Edilir?
Kırışma az ise, kurumanın tamamlanması için beklenmeli,
sağlam yüzeye kadar zımpara yapılıp tekrar boyanmalıdır.
Kırışma çok fazla ise, boya sökücü kullanarak metale kadar
inilmeli ve yüzey yeniden boyanmalıdır.

KRATERLENME

Son katta veya ara katlarda oluşan dairesel oyuklar ve
balık gözü şeklindeki yüzey açılmalarıdır.
Nedenleri:
1.Uygulama öncesinde yüzeydeki yağ, parafin ve
silikonlu polish artıklarının temizlenmemesi.
2.Boya tozları, havadan gelen toz ve pisliklerin
boyanacak yüzeye yapışması.
3.Basınçlı hava sisteminden gelen yağ ve su.
4.Aerosol kutularından gelen silikon.
5.Yakın çevredeki sanayi ve tesislerinden gelen
yabancı maddeler.
Nasıl Önlenir?
Yüzeyin boyanmadan önce iyi bir şekilde
temizlenmesi gerekir. Silikon içeren poliş ve diğer
malzemeler boyama yapılan yerin dışında
kullanılmalıdır.
Nasıl Tamir Edilir?
Krater oluşan bölge zımparalanıp, tekrar boyanmalıdır.

KUSMA

Son katlar altında kullanılan macun ve
astarlar içindeki pigmentlerin yüzeye çıkarak,
son katın rengini değiştirmesidir.
Nedenleri:
1.Orijinal boyada bulunan pigmentlerin,
boyama sırasında solventlerin etkisi ile
çözünerek, son katın içine doğru yükselmesi.
2.Polyester macun sertleştiricisinin
önerilenden fazla kullanılması. Sertleştirici
içindeki peroksit reaksiyon sırasında
pigmentleri etkileyerek, özellikle mavi ve
yeşil son katlarda sarı veya kahverengi
tonlarda renk değişimi meydana getirir.
3.Onarılan yüzeyde zift kalıntılarının
bulunması.
Nasıl Önlenir?
Kesici kat özelliği olan bir astar kullanılmalı,
polyester macunlara önerilenden fazla
miktarda sertleştirici ilave edilmemelidir.
Nasıl Tamir Edilir?
Şiddetli kusmalarda, hasarlı bölgenin saca kadar zımparalanýp, tekrar boyanması
gerekir.

LEKE VE TANECİKLER

Boya tabakasında içinde gömülü olarak
bulunan değişik şekil, büyüklük ve sayıdaki
küçük leke ve taneciklerdir.
Nedenleri:
1.Raf ömrünü doldurmuş olan boya
malzemelerinin kullanılması.
2.Yanlış sertleştirici ve tiner kullanımı
3.Tatbik edilme süresini (Jel süresi)
doldurmuş olan iki komponentli ürünlerin
inceltilerek kullanılması.
4.Yetersiz karıştırma sonucunda pigmentlerin
toplanması.
Nasıl Önlenir?
Boya malzemeleri her zaman üreticinin
önerileri doğrultusunda uygulanmalı, teknik
bilgi broşürlerinde belirtilen sertleştirici ve
tinerler ile kullanılmalıdır. Ayrıca, ürünler
kullanılmadan önce iyice karıştırılıp,
süzülmeli ve tatbik edilme süresini
aşmamaya dikkat etmelidir.
Nasıl Tamir Edilir?
Sorun küçük bir bölgede ise, P1200 ile
zımpara yapıldıktan sonra Pasta ve Polish
uygulanmalıdır. Leke ve tanecikler büyük ve
sorunlu alan geniş ise yüzey matlaştırılıp
boyanmalı sonra son kat boyanmalıdır.
Gerekirse astar uygulanmalıdır

LEKELENME

Endüstriyel baca gazları,
reçineler, benzin ve diğer
kimyasal maddelerin boyayı
tahrip etmesi sonucunda
korozyon ve lekelenme
meydana gelir. Ağır şekilde
etkilenmelerde tüm yüzey
tahrip olabilir.
Nedenleri:
1.Endüstriyel baca gazları,
kimyasal maddeler ve katranın
boya yüzeyine nüfuz edip, son
kat boyanın pigmentleri ile
reaksiyona girerek boyanın
rengini değiştirmesi.
2.Katran içinde bulunan kimyasal maddelerin boya yüzeyine işleyerek kahverengi lekeler
oluşturması.
3.Reçine, benzin ve kuş pisliği
gibi maddelerin boya sistemi
üzerindeki olumsuz etkisi.
Bu maddeler boya yüzeyinde
uzun süre kalırsa yüzey
bozularak, tahrip olur.
Nasıl Önlenir?
Araç düzenli olarak yıkanmalı
ve zaman zaman Polish veya
Wax uygulanmalıdır. Yüzeye
bulaşan kuş pisliği, yağ ve benzin derhal
temizlenmelidir
Nasıl Tamir Edilir?
Basit lekelenmelerde Pasta ve Polish
uygulanarak sorun giderilebilir. Daha önemli
tahribatlarda, yüzey zımparalanarak yeniden
boyanmalıdır.

METAL YÜZMESİ

Metalik boyalı yüzeylerde dalgalanma şeklinde
görünen renk farklılıklarıdır.
Nedenleri:
1.Metalik baz katın eşit katlar halinde
uygulanmaması.
2.Yetersiz ön buharlaşma süresinin ardından,
uygulanan verniğin baz katı çözerek metal
pigmentlerin dizilişlerini etkilemesi.
3.İlk kat verniğin baz katın çözülmesine neden olacak
kadar fazla miktarda uygulanması.
Nasıl Önlenir?
Baz katın eşit katlar halinde ve yeterli kalınlıkta
uygulanması sağlanmalı ve vernik uygulanmasından
önce önerilen süre kadar beklenmelidir.
Nasıl Tamir Edilir?
Metal yüzmesi sorunu vernik uygulaması öncesinde
görülürse, hava basıncı düşürülerek baz katın seri
hareketlerle bir kat daha uygulanması gerekir. Eğer,
sorun vernik uygulanmasından sonra görülürse,
kuruma için beklenir, hafif bir zımpara yapılarak tekrar baz kat ve vernik uygulanır.

PASIN YAYILMASI

Yüzeyde meydana gelen nokta şeklindeki
kabarcıklanmalar olarak tanımlanan bir hasardır.
Kabaran noktalar açıldığında kahverengi paslı
bölgeler görülür.
Nedenleri:
1.Nemin, çatlaklardan ve taş çarpması sonucunda
oluşan çentiklerden sızarak metal yüzeye
ulaşması.
2.Tamirden sonra pasın tamamen giderilmemesi
ve nemin girişi ile birlikte yeni paslanmaların
başlaması.
3.Metal yüzeyde nem çeken tuzların ve el izlerinin
kalması. Nemin girmesi ile bu pislikler, pas ve su
kabarcıklarının oluşmasına neden olur.
Nasıl Önlenir?
Eski boyalı yüzey temiz ve mümkünse
minerallerinden arındırılmış saf su ile
temizlenmelidir. Gerekirse, bu işlem buhar
püskürterek yapılmalıdır. Yüzeyin pastan
tamamen temizlendiğinden emin olunmalıdır.
Bunun için en iyi yöntem pasın, kum püskürtmesi
ile giderilmesidir. Boya yüzeyindeki taş çarpması
sonucu meydana gelen hasarlar derhal tamir edilerek, paslanmanın önüne geçilmelidir.
Nasıl Tamir Edilir?
Boya sökücü, zımpara ya da kum püskürtme ile paslı yüzey saca kadar temizlenmelidir. Metal yüzey
hiçbir paslı nokta kalmayacak şekilde temizlenerek, pasa karşı koruyucu astarlardan biri uygulanarak
tekrar boyanmalıdır.

PİSLİK

Çeşitli şekil ve büyüklükteki toz taneciklerinin
son kat içine gömülmesi sonucunda oluşan bir
görüntü bozukluğudur.
Nedenleri:
1.Zımparadan sonra aracın yeterince
temizlenmemesi.
2.uygun bir iş elbisesi giyilmemesi ve
elbiseden toz, kir ve iplikçiklerin düşmesi.
3.Boyama kabinindeki kusurlar:
‐Toz filtresinin tıkanması veya delik olması.
‐Boya kabininin çok kirli olması.
‐Kabine gelen basınçlı havanın filtre
edilmemesi.
Nasıl Tamir Edilir?
Küçük toz tanecikleri, yüzey P1200 ile
zımparalanıp, Pasta ve Polish uygulanarak
giderilir. Tüm yüzeyin çok tozlu olması
durumunda, zımpara yapılıp, tekrar
boyanmalıdır.

PORTAKALLANMA

Son kat boyada portakal kabuğu yüzeyine benzer bir görüntünün
oluşmasıdır.
Nedenleri:
1.Boya tabancasının yüzeye çok uzak tutulması.
2.Uygulama basıncının çok düşük, atomizasyonun yetersiz
olması.
3.Son katın çok ince uygulanması.
4.Tabancadan çıkan boya miktarının az olması nedeniyle boyanın
yüzeye kuru olarak düşmesi
5.Boya viskozitesinin çok yüksek olması
6.Tinerin çok hızlı cins olması
7.Uygulama ortamının ya da yüzeyin sıcaklığının çok yüksek
olması
Nasıl Önlenir?
Boya malzemeleri için önerilen püskürtme teknikleri uygulanmalıdır. Ortam sıcaklığına uygun ve
önerilen miktarda tiner kullanılmalıdır.
Nasıl Tamir Edilir?
Portakallanma çok belirgin değilse, P1200 ile zımparalanıp Pasta ve Polish uygulanarak, yüzey
düzgün ve parlak bir hale getirilir. Fazla olması durumunda, P800 ile zımparalanıp tekrar
boyanmalıdır.

SOLVENT KABARCIKLARI

Uygulamadan kısa bir süre sonra, orta kısımlarda
delikler ulunan kabarcıkların oluşmasıdır.
Nedenleri:
1.Katların kalın tatbik edilmesi.
2.Yanlış tiner (hızlı) kullanılması.
3.Katlar arasındaki bekleme sürelerinin yetersiz
olması.
4.Boyanacak yüzeyin sıcaklığının çok yüksek
olması nedeni ile kurumanın hızlanması.
5.İki komponentli ürünlerde fırınlama öncesinde
uzun ön buharlaşma verilmesi.
6.İnfra Red lambası ile yapılan kurutmalarda,
yüzeyin lambaya çok yakın olması.
Nasıl Önlenir?
Ortam sıcaklığına uygun tiner kullanılmalı, önerilen film kalınlıkları‐nın üzerine çıkılmamalıdır.
Ayrıca, viskozite bir miktar düşürmek (tiner ilavesi ile), katlar arasında yeterli ön buharlaşma
süreleri vermek ve kuruma sırasında yüzey ile İnfra Red lambası arasındaki mesafeye dikkat etmek
gerekir.
Nasıl Tamir Edilir?
Solvent kabarcıklarının miktarı fazla değilse, yüzey P1200 ile zımparalana‐rak Pasta ve Polish
uygulanmalıdır. Kabarcıkların yoğun olması durumunda, problemli yüzey zımparalanarak
uzaklaştırılır ve tekrar boyanır.

SU LEKELERİ

Su lekelerinin son kat yüzey üzerinde genellikle beyaz
renkli, yuvarlak kabarcıklar olarak görülmesidir.
Nedenleri:
Lekeler, yağmur ve çiğ damlacıklarının havadaki toz,
kireç ve tuz gibi maddelerle birleşerek yüzeyde kuruması
sonucunda oluşur. Bu lekeler genellikle kurumasını
tamamlamamış taze boyalı yüzeylerde meydana gelir.
Nasıl Önlenir?
Kuruma sırasında ortam sıcaklığına ve kuruma sürelerine
dikkat edilmeli, boya tamamen kurumadan nem ile
temas önlenmelidir. Araç ya da boyalı yüzeyin ıslanması
durumunda derhal kurutma yapılmalıdır.
Nasıl Tamir Edilir?
Normal şartlarda, sudan etkilenen kısımları nemli bez ile
silerek, Polish uygulamak yeterlidir. Bu işlem istenilen
sonucu vermiyorsa, yüzey kurutulmalı ve P80 zımpara ile
su lekesinin olmadığı boya katına kadar zımparalama
yapılır. Hata oluşumuna neden olan sebepler ortadan kaldırılarak, uygun boya ürünleri ile tekrar
boyama yapılır.

TAŞ ÇARPMA İZLERİ

Küçük taşlar boya yüzeyine hızla çarptıklarında, boya
tabakalarında değişik büyüklüklerde kopmalar şeklinde
hasar oluştururlar.
Nedenleri:
Küçük taşlar ve sert cisimler değişik hızlarda boya
yüzeyine çarparlar. Çarpmanın şiddetine bağlı olarak,
sadece son kat tabakası veya tüm boya sistemi zarar
görebilir. Nemin hasarlı bölgeden boya katlarının içine
girmesi sonucunda paslanma meydana gelir.
Nasıl Önlenir?
Taş çentiklerinin oluşmasını önlemek mümkün değildir.
Ancak Taş Çarpma Koruyucu Astarı kullanılarak hasarın
şiddetini azaltmak ve metal yüzeyleri pastan korumak
mümkün olabilir.
Nasıl Tamir Edilir?
Hafif hasarlı durumlarda rötuş yapılarak yüzey
onarılabilir. Büyük hasarlarda bu bölge macun, astar ve
son kat kullanılarak onarılabilir.

ZAYIF ÖRTÜCÜLÜK

Son katın altındaki eski boyalı yüzeyin, ya da kullanılan
macun ve astar tabakalarının görünmesidir.
Nedenleri:
1.Uygun olmayan renkte astar kullanılması
2.Son kat boyanın yeterince karıştırılmadan uygulanması
3.Yanlış tiner kullanılması
4.Son kat boyanın çok ince uygulanması
Nasıl Önlenir?
1.Astar eşit kalınlıkta uygulanmalıdır.
2.Son kat boya kullanmadan önce iyice karıştırılmalıdır.
3.İlave edilen tiner miktarına dikkat edilmelidir.
4.Son kat boya yeterli kalınlıkta uygulanmalıdır. Uygulanması gereken film kalınlığı düz renklerde
50‐70 mikrondur (kurşun ve kromat içermeyen sarı ve kırmızı renklerde bu kalınlığın biraz daha
üzerine çıkılmalıdır). İki katlı (baz kat+vernik) metal son katlarda gerekli film kalınlığı 15‐30
mikrondur (transparan renkler biraz daha kalın uygulanmalıdır). Bazı özel pigmentler içeren
örtücülüğü düşük renkler altında renk Astarı uygulanması tavsiye edilir.
Nasıl Tamir Edilir?
Örtücülüğün yetersiz olduğu durumlarda, boya kuruduktan sonra P800 ile yaş zımpara yapılarak,
yüzey tekrar boyanmalıdır.

ZAYIF YAPIŞMA

Metal yüzeye yapışma yetersizliği (tüm
sistemin yapışmasını etkiler) ve katlar arası
yapışma yetersizliği olmak üzere iki farklı
şekilde görünür.
Nedenleri:
1.Zeminde yapışmayı önleyen yabancı
maddelerin (silikon, yağ, parafin, pas, zımpara
tozu gibi) bulunması.
2.Zemine yanlış bir astarın uygulanması.
3.Zeminin yetersiz zımparalanması veya hiç
zımparalanmaması.
4.Astarın veya baz katın çok kuru ya da çok
ince tatbik edilmesi.
5.İki katlı metalik sistemlerde, baz katın çok
kalın olarak uygulanması ve katlar arasında
yeterli ön buharlaşma verilmemesi.
Nasıl Önlenir?
Yapışmanın zor alüminyum ve plastik gibi yüzeylerde uygun astarlar önerilen film kalınlıklarında
uygulanmalı, boya tozunun fazla olmamasına dikkat edilmelidir. Baz katın kalın uygulandığı
durumlarda katlar arasında yeterli süre beklenmelidir
Nasıl Tamir Edilir?
Yapışmanın zayıf olduğu katlar zımparalanarak tekrar boyanmalıdır.

ZIMPARA İZLERİ

Zımpara izlerinin son kat boyada görünerek, boya
yüzeyinin düzgünlüğünün ve görüntüsünün olumsuz yönde
etkilenmesidir.
Nedenleri:
1.Astar veya macunun zımparalanmasının kalın olarak
yapılması sonucunda, derin zımpara izleri son katta
görünür hale gelir.
2.Astarın kuruması için gereken zamana yeterince dikkat
edilmemesi. Astarın, son katın uygulanmasından sonra
kuruması sonucunda boyanın çökerek, zımpara izlerinin
belirgin hale gelmesi.
3.Boyalı yüzeyin tamir edilecek bölgesinde çok kaba
zımpara diski veya zımpara kağıdı kullanılması sonucunda
derin zımpara izlerinin oluşması.
Nasıl Önlenir?
Önerilen kalınlıkta zımpara kullanılmalı, astar ve macun
ince zımpara yapılmadan önce yoklama boyası
uygulanarak zımpara izleri belirlenip, giderilmelidir.
Nasıl Tamir Edilir?
Kusurlu katlar zımparalanıp, tekrar astar ve son kat uygulanmalıdır.